Μικρό & Μεγάλο σπήλαιο, Πάχνη Ξάνθης

Ο σύλλογος επισκέφτηκε στις 04 Οκτώβρη την απομονωμένη Ξάνθη και τα Πομακοχώρια της. Εκεί βρίσκονται δύο πολύ όμορφα σπήλαια με εύκολη πρόσβαση. Συγκεκριμένα λίγο μετά το Πομακοχώρι της Πάχνης στην Ξάνθη και πάνω στο δρόμο θα συναντήσουμε την είσοδο του μικρού σπηλαίου, ενώ λίγο πριν το μικρό υπάρχει κοίτη ρέματος, όπου στο δεξί πρανές εντοπίζεται το μεγάλο σπήλαιο της Πάχνης.

Τα σπήλαια διανοίγονται σε ασβεστόλιθο, παρουσιάζουν όμορφο διάκοσμο και αρκετά τεχνικά περάσματα. Τα μέλη του Πρωτέα τα εξερεύνησαν και συμφώνησαν ότι χρειάζεται άλλη μία επίσκεψη προκειμένου να γίνει χαρτογράφηση και μία ολοκληρωμένη φωτογράφηση.

Περιγραφή μεγάλου σπηλαίου: Αν και έχει οριζόντια είσοδο το σπήλαιο διαρκώς κατηφορίζει. Αρχικά παρουσιάζει ένα κατηφορικό θάλαμο με καταπτώσεις και ογκόλιθους. Κατόπιν έχει απότομο κατέβασμα 2 μέτρων σε πεσμένο βράχο που χρειάζεται προσοχή. Έπειτα συναντάμε μεγάλο θάλαμο που σε ένα σημείο του στο δάπεδο μας δίνει μία ακόμα κατηφορική συνέχεια. Μέχρι αυτό το σημείο υπάρχει απουσία διάκοσμου. Στη συνέχεια ωστόσο το σπήλαιο αποκτάει μεγαλύτερο ενδιαφέρον αφού ο θάλαμος που ακολουθεί έχει καταστόλιστο δάπεδο. Ένα ακόμα τεχνικό και στενό πέρασμα μας οδηγεί σε νέο θάλαμο με πλούσιο διάκοσμο, ενώ συνεχίζοντας μετά από ένα ακόμα τεχνικό πέρασμα φτάνουμε σε θάλαμο εντυπωσιακών διαστάσεων. Από εκεί υπάρχουν αρκετά σημεία για εξερεύνηση. Ένα από αυτά και μάλλον το μεγαλύτερο συνεχίζει με τη μορφή ενός μικρού φαραγγιού. Μέτα από κάποιες στροφές προοδευτικά τερματίζει.

Περιγραφή μικρού σπηλαίου: Πρόκειται για τεχνικό σπήλαιο με περάσματα που χρειάζονται προσοχή. Αρχικά θα κατεβούμε με αντιστήριξη 2 μέτρα και κατόπιν θα βρούμε στενό πέρασμα. Μετά το πέρασμα εισερχόμαστε σε μεγάλο θάλαμο με πλούσια διάκοσμο. Συνεχίζουμε να κατηφορίζουμε και μετά από 2ο στενό και κατηφορικό πέρασμα μπαίνουμε σε θάλαμο με διατομή σαν υπόγειου φαραγγιού. Ο διάκοσμος συνεχίζει να εντυπωσιάζει με εναλλαγή καφέ και άσπρων σπηλαιοθεμάτων. Στο τέλος του διάδρομου υπάρχει κατάβαση 4 μέτρων που απαιτεί τη χρήση σχοινιού. Το σπήλαιο συνεχίζει σαν υπόγειο φαράγγι, ενώ σχηματίζει και άλλη κατεβασιά αμέσως μετά. Μέλη του Πρωτέα το εξερεύνησαν το Σεπτέμβρη του 2020.

Εξερεύνηση βαράθρου στο Ανθοχώρι, όρος Περιστέρι, Πίνδος

Το σαββατοκύριακο 10-11 Οκτώβρη ο σύλλογος επισκέφτηκε το Ανθοχώρι, το οποίο βρίσκεται στους πρόποδες του όρους Περιστέρι ή Λάκμος, στη βόρεια πλευρά του. Εκεί ντόπιοι είχαν υποδείξει παλαιότερα σε μέλη του συλλόγου ένα ανεξερεύνητο βάραθρο στο αλπικό κομμάτι του βουνού και έτσι οργανώθηκε εξόρμηση προκειμένου να γίνει καταγραφή. Το Ανθοχώρι απέχει 2:30 ώρες από τη Θεσσαλονίκη και βρίσκεται απέναντι από το Μέτσοβο. Από πάνω του στέκει το όρος Περιστέρι που ανήκει στη νότια Πίνδο, βουνό με έντονο σπηλαιολογικό ενδιαφέρον.

Γνωρίζοντας ήδη την πρόσβαση στο βάραθρο από την προηγούμενη διερευνητική επίσκεψη, η ομάδα έφτασε εύκολα και γρήγορα στην είσοδο. Το βάραθρο βρίσκεται στα 1820 μέτρα υψόμετρο σε ένα βράχινο ζωνάρι. Χαρτογραφήθηκε και φωτογραφήθηκε, ενώ τα έξι μέλη του συλλόγου φτάσανε στο χαμηλότερο σημείο. Το βάθος του μετρήθηκε στα 52 μέτρα και διανοίγεται σε ασβεστόλιθο της ζώνης Πίνδου.

Πρόσβαση: Για να το πρoσεγγίσουμε θα ακολουθήσουμε ένα χωματόδρομο πάνω από το χωριό όπου θα μας οδηγήσει στα 1500 μέτρα υψόμετρο, ενώ από εκεί θα περπατήσουμε 40 λεπτά. Το όνομα όπως μας το αναφέρανε οι κάτοικοι του χωριού είναι Γκάλιστα. Η προέλευση της ονομασίας είναι από τα γκαίλια, πουλιά τα οποία βρίσκουν καταφύγιο στο σπήλαιο. Δεν βρέθηκε προηγούμενη σπηλαιολογική παρέμβαση (βιομηχανικά βίσματα ή σπιτ).

Περιγραφή σπηλαίου: Θα μπορούσαμε να το χωρίσουμε σε δύο κομμάτια. Στο 1o τμήμα το το φως της εισόδου εισχωρεί στο βάραθρο. Μέχρι εκεί το βάθος είναι στα 18 μέτρα. Αρχικά έχουμε μία κατακόρυφη κατάβαση δέκα μέτρων και κατόπιν συνεχίζουμε σε επικλινή αγωγό για άλλα 8 μέτρα. Το δάπεδο είναι σκεπασμένο με παχιά στρώση από λάσπη και περιττώματα  πουλιών. Απουσία διάκοσμου.

Το 2ο τμήμα είναι σκοτεινό και παρουσιάζει μία μονοκόμματη κατάβαση 30 μέτρων. Πλέον έχουμε και την εμφάνιση όμορφου διάκοσμου στα τοιχώματα. Αρχικά καταλήγουμε σε λόφο από χώμα και γουανό και κατόπιν κατηφορίζουμε στην τελική αίθουσα του σπηλαίου. Στο ένα τοίχωμα υπάρχει μικρή συνέχεια με καθαρό διάκοσμο. Το υπόλοιπο κομμάτι κατηφορίζει για να καταλήξει σε μικρή εσοχή κάτω από κατακριμνήσεις.                                                                                                                                                                  Διάκοσμος στα τοιχώματα:

Η κατάβαση των 30 μέτρων

ο τελικός θάλαμος

Τέλος να ευχαριστήσουμε ιδιαιτέρως τον κ. Χρήστο Σιόκα, πρόεδρο του Ανθοχωρίου, που μας βοήθησε στην έρευνα και μοιράστηκε μαζί μας ό,τι άλλο γνώριζε για τον τόπο του, καθώς τον Γιώργο Τέτσιο που μας υπέδειξε το σπήλαιο, μας φιλοξένησε και μας τάισε! Αλλά και γενικότερα το ενδιαφέρον πολλών κατοίκων και η προθυμία τους να μοιραστούν μαζί μας σπηλαιολογικές και όχι μόνο ιστορίες αποτέλεσε ευχάριστη έκπληξη! Παράλληλα το γραφικό Ανθοχώρι έχει μουσείο υδροκίνησης, ενώ από εκεί ξεκινάνε και αναβάσεις για τις κορυφές του βουνού.

Το εν λόγω βάραθρο προστίθεται και αυτό στον κατάλογο του συλλόγου με τα σπήλαια του Περιστερίου και να σημειωθεί ότι είναι και το βαθύτερου εξερευνημένο μέχρι στιγμής του ορεινού όγκου. Το 2011 είχε πραγματοποιηθεί αποστολή από την ανατολική μεριά κοντά στο Χαλίκι, ενώ το 2016 έρευνες γίνανε από τον Πρωτέα και στη δυτική μεριά του βουνού.

Έκθεση 2ης αποστολής, Βραδέτο 2019

Ο σύλλογος ολοκλήρωσε την συγγραφή της αναφοράς σχετικά με τη 2η αποστολή του στο Βραδέτο, στη νότια μεριά της Τύμφης.

Ο Πρωτέας είχε οργανώσει και το 2018 αποστολή στο γραφικό χωριό. Τη 2η φορά η δράση έγινε από 25 μέχρι τις 28 Οκτώβρη 2019. Οι στόχοι ήτανε η κατάβαση στο βάραθρο της Νύφης (-293 μέτρα) σε συνδυασμό με τη φωτογράφηση και τη χαρτογράφηση του, ο οποίος και επετεύχθη. Παράλληλα στους στόχους ήτανε και η εξερεύνηση του βαράθρου της Σκάλας που δεν είχε εξερευνηθεί την προηγούμενη φορά.

Ενημερωθείτε από την έκθεση αναφοράς σχετικά με τις λεπτομέρειες της αποστολής, τη γεωγραφία και τη γεωλογία της περιοχής, το χρονικό εξερευνήσεων στην Τύμφη, χαρτογραφήσεις, αναλυτικές περιγραφές σπηλαίων με φωτογραφικό υλικό και φυσικά το ημερολόγιο αποστολής:  Vradeto_report

Ο Πρωτέας στα Ριζώματα Ημαθείας

Ο σύλλογος επισκέφτηκε τα Ριζώματα Ημαθίας, στους ΒΑ πρόποδες των Πιέριων στις 22-23/09. Μετά από υποδείξεις του Κώστα και Αλέξανδρου Βουβουλή εντόπισε και εξερεύνησε δυο σπήλαια στην περιοχή. Το πρώτο ονομάζεται Ανεμότρυπα και έχει βαραθρώδη είσοδο 7 μέτρων. Διανοίγεται σε σχιστόλιθο και παρουσιάζει ενδιαφέρον και μικρά βάραθρα εντός του. Το δεύτερο σπήλαιο ήτανε μία εντυπωσιακών διαστάσεων δολίνη με το όνομα “Χαντάκι”. Η Ιωάννα αρμάτωσε και η ομάδα κατέβηκε στον πάτο του, που φιλοξενούσε οργιώδη βλάστηση. Σε μία καθαρά γυναικεία υπόθεση, υπεύθυνη ήτανε η Βάσω και την ομάδα πλαισίωναν η Ιωάννα, η Μαρία και η Ειρήνη.

Ενοποιημένο αρχείο Μακεδονίας/Θράκης

Η ιδέα ενός ενοποιημένου αρχείου για τη Μακεδονία υπήρχε και συζητιόταν εδώ και χρόνια στο σύλλογο και στους σπηλαιολογικούς κύκλους. Χρειάστηκε ωστόσο να περάσει χρόνος, νέα δεδομένα και υλικό να έρθουν στο φως για να μπορέσει επιτέλους να πάρει σάρκα και οστά.

Ο Πρωτέας ξεκίνησε τη δράση και την καταγραφή των σπηλαίων της Μακεδονίας το 2010. Από τότε έχει  καταγράψει 84 σπήλαια από Θράκη μέχρι Φλώρινα. Αυτά ήτανε και η μαγιά για το αρχείο, ενώ χρήσιμη ήτανε και η βοήθεια των παλιών κυρίως μελών του.

Προσθήκες και συγκρίσεις γίνανε από την πολύ καλή δουλειά από το αρχείο του ΣΠΕΛΕΟ.

Το 2017 ο ΣΧΟ Καβάλας μετά την προσθήκη κάποιων δραστήριων μελών αρχίζει την καταγραφή στα σπήλαια και τα μεταλλεία της Καβάλας και των νομών τριγύρω. Σημαντική ήτανε η δημιουργία ιστοσελίδας όπου το υλικό ανέβαινε εκεί και συνεπώς ήτανε προσιτό για τον καθένα, αλλά και η πολύτιμη βοήθεια του Τ. Πολυχρονιάδη και του Θ. Παπαποστόλου.

Αξιοσημείωτες για τη βόρειο Ελλάδα ήτανε οι διατριβές ειδίκευσης δύο γεωλόγων/σπηλαιολόγων. Αρχικά ο Χ.Πέννος έκανε μία πολυετή έρευνα στα σπήλαια του Μενοίκιου όρους και τα δημοσίευσε το 2014 με την εργασία “Landscape evolution of Menoikio mountain”. Μία εμπεριστατωμένη έρευνα που απέδωσε 17 σπήλαια. Τρία χρονιά αργότερα, το 2017, θα ολοκληρωθεί μία ακόμα σημαντική εργασία για τη Μακεδονία με τίτλο “Καταγραφή και μελέτη της αρχαίας μεταλλευτικής δραστηριότητας στο όρος Παγγαίο” από το γεωλόγο Μ. Βαξεβανόπουλο. Η διατριβή έδωσε 20 μεταλλεία στο Παγγαίο και χρήσιμα στοιχεία για τη μεταλλευτική δραστηριότητα ανά εποχές στην περιοχή. Παράλληλα χρήσιμη ήτανε και η βοήθεια που δώσανε για τις βάσεις δεδομένων του αρχείου.

Επίσης η εξαιρετική δουλειά για τη βιολογία των σπηλαίων που παρουσίασε ο Καλούστ Παραγκαμιάν μας έδωσε μερικά ακόμα σπήλαια στη Μακεδονία και με βιολογικό ενδιαφέρον παράλληλα. Θα βρείτε τον μεγάλο όγκο της δουλειάς στο cave fauna of Greece.

Μία άλλη σημαντική πηγή ήτανε το αρχείο της ΕΣΕ από το 1951-1995, μία δουλειά 45 ετών που μας άφησε παρακαταθήκη η ΕΣΕ, ενώ χρήσιμη ήταν και η βοήθεια του μέλους της ΕΣΕ ΤοΤΒΕ Γ. Οικονομίδη.

Το παζλ συμπλήρωσαν κάποια blogspot ή ιστοσελίδες, όπως το canyoning-caving, η cyberότσαρκα και το speleology in greece.

Το υλικό συγκεντρώθηκε και ταξινομήθηκε από τον Α. Ζάχαρη μετά από αρκετή έρευνα και ψάξιμο. Δημιουργήθηκαν 4 excel, χωρίζοντας τη Μακεδονία σε, “Ανατολική”, “Κεντρική” και “Δυτική”, ενώ το τέταρτο excel περιλαμβάνει τη Θράκη.

Στο νομό Πιερίας επειδή ξεχωρίζει ο ορεινός όγκος του Ολύμπου προστέθηκαν και 7 σπήλαια από την πλευρά της Ελασσόνας, σκόπιμα προκειμένου να μη διαιρεθεί ο ορεινός όγκος, παρόλο που μοιράζεται σε 2 νομούς.

Σχετικά με τη λίστα στην κατηγορία “Χαρτογραφήσεις” έχουνε μπει όσες είναι δημοσιοποιημένες στο διαδίκτυο ή στις ιστοσελίδες του κάθε συλλόγου ή σε εργασίες στις οποίες υπάρχει πρόσβαση.

Ο νομός που έχει τα σκήπτρα είναι αυτός της Καβάλας, λόγω του μεγάλου αριθμού των μεταλλείων που υπάρχουν σε Παγγαίο, στα όρη Λεκάνης και στην παλιά Καβάλα. Σίγουρα η Μακεδονία έχει να μας αποκαλύψει πολλά ακόμα. Επίσης είναι δεδομένο ότι υπάρχουν και άλλα που έχουν εξερευνηθεί και δε συμπεριλαμβάνονται στη λίστα. Γι’ αυτό κι όποιος γνωρίζει κάποιο εξερευνημένο σπήλαιο θα ήτανε χρήσιμο να προστεθεί στην υπάρχουσα λίστα για μία πιο ολοκληρωμένη εικόνα. Φυσικά ευπρόσδεκτες είναι και κάθε είδους διορθώσεις/επισημάνσεις.

Το σύνολο των σπηλαίων που συγκεντρώθηκαν είναι 321 σπήλαια που αποτελούνται από οριζόντια, βάραθρα, υπόγειους ποταμούς, καταβόθρες, ορυχεία, ενάλια, βραχοσκεπές.

* Σπήλαια χωρίς πληροφορίες για το χαρακτηρισμό είναι: 5 στην Ημαθία, 6 στην Πέλλα, 1 στη Χαλκιδική, 2 στις Σέρρες, 2 στη Δράμα, 6 στην Κοζάνη, 4 στην Καστοριά

Τα αρχεία ανά νομό

Θράκη

ανατολική Μακεδονία

κεντρική Μακεδονία

δυτική Μακεδονία

 

Ο Πρωτέας στο Παγγαίο

Το βουνό του Παγγαίου επισκέφτηκε ο Πρωτέας το σαββατοκύριακο 20-21 Οκτωβρίου. Ο σκοπός της επίσκεψης ήτανε διπλός. Αφενός να χαρτογραφηθούν η Αρκουδοσπηλιά και τα Δισάκκια και αφετέρου να φωτογραφηθούν. Ο σύλλογος είχε επισκεφτεί και τα δύο αρκετές φορές στο παρελθόν, είτε στα πλαίσια σεμιναρίων, είτε στα πλαίσια εξερεύνησης-επίσκεψης.

Αρχικά το Σάββατο έγινε χαρτογράφηση στα Δισάκκια, ένα πολύ όμορφο σπήλαιο κοντά στην παλιά Μεσολακκιά. Δυστυχώς είναι και από τα πιο γραμμένα-βανδαλισμένα σπήλαια που έχει επισκεφτεί ο σύλλογος. Ανήκει στη Σερραϊκή πλευρά του βουνού και διανοίγεται στα μάρμαρα της ενότητας του Παγγαίου. Έχει βαραθρώδη είσοδο βάθους τριών μέτρων και κατόπιν κατηφορίζει σε σάρα. Μετά από ένα στενό πέρασμα μπαίνουμε στο κυρίως σπήλαο που αμέσως παρουσιάζει δύο κλάδους. Αν και μικροί σε μήκος, έχουν ενδιαφέρον και διάκοσμο. Ο δεξιός χωρίζεται σε μία μεγάλη διάκλαση και ένα ιδιαίτερα στενό πέρασμα που οδηγεί σε μικρό αλλά όμορφο κομμάτι.  Η προσέγγιση έγινε από μονοπάτι από την Γαληψώ σε 45 λεπτά.

Παράλληλα έγινε γρήγορη εξερεύνηση στα μικρά Δισάκκια, πολύ κοντά στα κύρια. Μικρό σπήλαιο με χαμηλούς αγωγούς που καταλήγει σε όμορφο θάλαμο.

Την επόμενη μέρα ο σύλλογος επισκέφτηκε το σπήλαιο της Αρκουδοσπηλιάς που εντυπωσιάζει με τα μεγέθη του. Μετά την εξερεύνηση από τα μέλη έγιναν δύο ομάδες χαρτογράφησης που δουλέψανε παράλληλα δύο distoX, ενώνοντας τις χαρτογραφήσεις και κερδίζοντας χρόνο. Επιπλέον έγινε άλλη μία ομάδα για τη φωτογράφηση, η οποία χρειάζεται δυνατά φωτιστικά μέσα λόγω των μεγάλων θαλάμων του σπηλαίου. Διανοίγεται και αυτό σε μάρμαρο αλλά προς το τέλος έχουμε αλλαγή πετρώματος σε σχιστόλιθο και έχει μήκος διαδρόμων στα 400μ περίπου. Υπάρχει αρκετός διάκοσμος σε παράλληλο αγωγό με τον κύριο. Οι λόφοι από γουανό μαρτυρούν ότι φιλοξενεί αρκετά μεγάλο πληθυσμό νυχτερίδων. Ο θόλος στον κεντρικό θάλαμο είναι από τους μεγαλύτερους και εντυπωσιακότερους στη βόρειο Ελλάδα.

Ένα γεμάτο διήμερο με ωραία σπήλαια, παρέα και φαγητό! Προσεχώς οι χαρτογραφήσεις των σπηλαίων.

Έρευνες στο υπόγειο ποτάμι του Αγγίτη

Μέλη του συλλόγου μας πραγματοποίησαν δειγματοληψία στα νερά των πηγών του ποταμού Αγγίτη, μέσα στο σπήλαιο του Μααρά, με σκοπό τη διεξαγωγή φυσικοχημικών & μικροβιολογικών αναλύσεων.

συγκεντρωτικά τα αποτελέσματα των αναλύσεων – μετρήσεων στα 5 σημεία δειγματοληψίας

τα αποτελέσματα των μικροβιολογικών αναλύσεων

αποτελέσματα coliforms/ E.coli / Ps. aeruginosa ανά σημείο δειγματοληψίας

Παράλληλα με τη δειγματοληψία νερού από το Σπήλαιο του Μααρά, πραγματοποιήθηκε και η συλλογή των παγίδων που είχαν τοποθετηθεί στις αρχές Ιουλίου, οι οποίες και θα αποσταλούν στο Ινστιτούτο Σπηλαιολογικών Ερευνών Ελλάδας προς περαιτέρω μελέτη. σε αναμονή των αποτελεσμάτων.

Βάραθρο Καλής, Λιτόχωρο

Ο σύλλογος επισκέφτηκε το Λιτόχωρο όπου είχε πληροφορίες για ένα βάραθρο στην περιοχή του χωριού. Το όνομα αυτού “Της Καλής” αλλά διασταυρώνοντας απόψεις φαίνεται να το λένε και Καμάρες. Το βάραθρο εξερευνήθηκε και αρματώθηκε την πρώτη μέρα ενώ τη δεύτερη έγινε χαρτογράφηση και φωτογράφηση. Διανοίγεται σε κροκαλοπαγές και έχει βάθος 25 μέτρα. Σε κάποια σημεία κοντά στην είσοδο υπάρχει και ασβεστόλιθος. Είναι συνδυασμός διακλάσεων και θαλάμων με μικρά βάραθρα. Παρουσιάζει λίγο διάκοσμο και αρκετή λάσπη στα χαμηλότερα επίπεδα.

Αρχικά εισερχόμαστε σε μεγάλη αίθουσα με το φως να εισχωρεί από το άνοιγμα της εισόδου. Συνεχίζουμε σε κατηφορικό διάδρομο και έπειτα σε διάκλαση με λίγο διάκοσμο στα τοιχώματά της. Στο τέλος της διάκλασης υπάρχει βάραθρο. Μετά από κατάβαση 8 μέτρων φτάνουμε σε πατάρι με οπές εκατέρωθεν.

 

Κατόπιν συνεχίζουμε στο σχοινί κατεβαίνοντας άλλα 6 μέτρα, όπου στα τοιχώματα υπάρχει όμορφος διάκοσμος. Έπειτα φτάνουμε στον πάτο νέας διάκλασης με μία μισοδιαλυμένη μηχανή και 2 ράγες τρένου..

Ο στενός διάδρομος από τη μία πλευρά κατηφορίζει και κατόπιν σταματάει. Από την άλλη πλευρά έπειτα από αναρρίχηση δύο μέτρων και ένα στενό πέρασμα οδηγούμαστε σε θάλαμο με αρκετή λάσπη πλέον. Σε αυτό το θάλαμο υπήρχαν και τα τελευταία ίχνη ανθρώπινης παρουσίας με κάποια ονόματα γραμμένα στη λάσπη του τοιχώματος καθώς και το “2016” με ένα σταυρό. Στο τέλος ο θάλαμος συνεχίζει ανηφορικά με αντιστήριξη για λίγα μέτρα για να καταλήξει σε νέο βάραθρο και όμορφο διάκοσμο.

Μετά από 5 μέτρα κατάβασης μπαίνουμε σε κατηφορικό θάλαμο με σάρα και στο τέλος του συναντάμε το τελευταίο βάραθρο. Μετά από κατάβαση 4 μέτρων φτάνουμε σε μικρό διάδρομο με ένα ακόμα θάλαμο με αρκετή λάσπη. Εκεί είναι και το τέλος του σπηλαίου.

Το σπήλαιο είναι πιθανό να πληρώνεται με νερό στα χαμηλότερα επίπεδα του γιατί υπήρχε αρκετή λάσπη σε τοιχώματα και δάπεδο. Προσεχώς και η χαρτογράφηση του συλλόγου.

 

Αναγνωριστική αποστολή στο Σπήλαιο Γρεβενών

Τον Απρίλη του 2018, τις μέρες του Πάσχα, ο Πρωτέας επισκέφτηκε το Σπήλαιο Γρεβενών. Ήτανε η πρώτη επίσκεψη μελών του συλλόγου με σκοπό να γίνει μία αναγνωριστική αποστολή στα μέρη εκεί.

Το γεφύρι της Πορτίτσας

Το Σπήλαιο βρίσκεται επίσης στους πρόποδες του ασβεστολιθικού Όρλιακα που και αυτός ήτανε αντικείμενο έρευνας. Εξερευνήθηκαν το Κελί της Καλόγριας (βραχοσκεπή), η Τρύπα του Περδίκη (βάραθρο) και ο αγωγός Βαϊνάκι. Παράλληλα τα μέλη συλλέξανε πληροφορίες και για μερικά ακόμα σπήλαια στην περιοχή.

Τέλος να ευχαριστήσουμε το Λεωνίδα Γκόγκο και τον Ιωάννη Βαβρίτσα για τη φιλοξενία και τις πληροφορίες, καθώς και όσους βοήθησαν στη σπηλαιολογική έρευνα. Μία 2η αποστολή στο μέλλον θα συμπληρώσει κάποιες εκκρεμότητες που έχουνε μείνει.

Ενημερωθείτε από την έκθεση αποστολής ΕΔΩ

 

 

Σπηλαιολογικές εξερευνήσεις στη Δράμα

Ο νομός της Δράμας αποτελείται κυρίως από μάρμαρα, γεγονός που βοηθάει στη δημιουργία σπηλαίων και καρστικών μορφών. Στον ιδιαίτερα ορεινό νομό ανήκει ο επιβλητικός όγκος του Φαλακρού, που δεσπόζει σχεδόν στο κέντρο του. Στα δυτικά τα όρη Μενοίκιο και Όρβηλος τον χωρίζουν από τις Σέρρες, ενώ στα ανατολικά ανήκει μέρος της οροσειράς της Ροδόπης (δάσος Ελατιάς και Φρακτού). Τέλος στη νοτιοανατολική πλευρά ανήκει και ένα μικρό κομμάτι από τα όρη Λεκάνης.

“γεωλογικός χάρτης”

Ο σύλλογος από την ίδρυσή του έχει καταγράψει 13 σπήλαια στο νομό της Δράμας. Έχουνε φωτογραφηθεί στο σύνολο τους, ενώ τα οχτώ τα έχει χαρτογραφήσει. Σχετικά με το είδος στην πλειοψηφία τους είναι βάραθρα (8), ενώ τα υπόλοιπα μοιράζονται στο υπόγειο ποτάμι του Αγγίτη, δύο οριζόντια, ένα μεταλλείο και μία βραχοσκεπή.

“πινακας σπηλαίων”

Θα ξεκινήσουμε με το εντυπωσιακό υπόγειο ποτάμι του Αγγίτη (Μααρά), το οποίο ο σύλλογος  επισκέφτηκε από το πρώτο έτος της ίδρυσής του, το 2010. Έκτοτε έχει θαυμάσει τον εντυπωσιακού μεγέθους αγωγό πολλές φορές, φτάνοντας μέχρι το σιφώνι στα 7800 μέτρα. Το σπήλαιο είναι τουριστικά αξιοποιημένο. Οι επισκέψεις πέραν της τουριστικής διαδρομής ξεκινάνε από ιούνιο και μετά, προκειμένου να είναι προσπελάσιμα τα σιφώνια στα 480, 2650 και 4200 μέτρα.

 

Σχετικά με τα βάραθρα, η Δράμα έχει μερικά από τα βαθύτερα της Μακεδονίας.  Στο Φαλακρό υπάρχει η διάσημη Χιονότρυπα, στο χιονοδρομικό κέντρο, στα 2100μ. Πρόκειται για βάραθρο με εντυπωσιακό άνοιγμα και βάθος 110 μέτρα με πάγο στο εσωτερικό του. Ο πάγος έχει ταπώσει το άνοιγμα του βαράθρου και έχει πάχος 50 μέτρων.. Έτσι μετά την κατάβαση των πρώτων 60 φωτεινών μέτρων, πατάμε το ανώτερο κομμάτι του πάγου. Κάπου ανάμεσα στο βράχο και τον πάγο υπάρχει συνέχεια, που η κατάβαση της μας βάζει στα ενδότερα της Χιονότρυπας, σε ένα εντυπωσιακό θάλαμο από άποψη διαστάσεων και διάκοσμου! Ο σύλλογος έχει χαρτογραφήσει το 2016 το βάραθρο.

Το βαθύτερο βάραθρο στο νομό είναι αυτό του “Χρήστου“, βάθους 130μ. Με εντυπωσιακό άνοιγμα, που έχει τη μορφή καταβόθρας, βρίσκεται στον ορεινό όγκο του Αγίου Παύλου, πάνω από το Οχυρό. Εξαιτίας της δύσκολης πρόσβασης και της απομακρυσμένης περιοχής το σπήλαιο μετράει μόλις δύο καταβάσεις. Μία έγινε το 1982 από Γάλλους που είχανε έρθει για αποστολή στον Αγγίτη και μάλιστα είχανε βρει πάγο στον πάτο. Η 2η κατάβαση και πρώτη από Έλληνες σπηλαιολόγους έγινε από τον Πρωτέα το 2016. Ο σύλλογος χαρτογράφησε και φωτογράφησε το εντυπωσιακό βάραθρο. Το χιόνι ωστόσο απουσίαζε. Το όνομα το δώσανε οι Γάλλοι από το άτομο που τους υπέδειξε την είσοδο.

Άλλα τρία βάραθρα βρίσκονται πάνω από την πόλη της Δράμας, στο ύψωμα του Κορύλοβου, ο οποίος μπορεί να θεωρηθεί και ως η νότια απόληξη του Φαλακρού. Το βαθύτερο από αυτά είναι το Μεγάλο Κορύλοβου. Μετά από μία κατάβαση 60 μέτρων, το σπήλαιο έχει άλλες 2 συνέχειες σε πιο σύνθετο και στενό περιβάλλον. Η μία φτάνει στα 108 μέτρα και η άλλη στα 98. Το επόμενο βάραθρο του Κορυλόβου είναι το Τετράστομο στα -25 μέτρα. Το σπήλαιο έχει τέσσερις εισόδους. Αποτελούσε σκουπιδότοπο και έπειτα από μία πολύ μεγάλη προσπάθεια το 2012 ο σύλλογος καθάρισε τον πάτο του βαράθρου, ανεβάζοντας με σπηλαιοδιασωστικές τεχνικές κάθε είδους σκουπίδια.. Έκτοτε το σπήλαιο είναι πεδίο εκπαίδευσης για νέους σπηλαιολόγους. Τέλος στην περιοχή υπάρχει και ένα ακόμα μικρό βάραθρο, το “Μικρό Κορύλοβου” με 10 μέτρα βάθος.

Μεγάλο Κορυλόβου

Τετράστομο

Ακόμα ένα βάραθρο, το Βαθύσπηλιο, βρίσκεται κοντά στα Κύργια Δράμας. Έχει βάθος 83 μέτρα και ο σύλλογος το χαρτογράφησε και φωτογράφησε αρχές του 2018 με τη σπηλαιολογική ομάδα της Καβάλας. Για την κατάβαση του θα χρειαστούν επτά αλλαγές. Αρκετό γουανό και απουσία διάκοσμου. Το σπήλαιο καταλήγει σε μία μεγάλη και κατηφορική διάκλαση.

Επίσης ανάμεσα στα χωριά Καλλίφυτος και Χωριστή υπάρχει άλλο ένα σπηλαιο-βάραθρο με την ονομασία “Του Κοριτσιού η Τρύπα“. Αν και έχει οριζόντια είσοδο μετά από κατηφορική πορεία το σπήλαιο παρουσιάζει τρεις καταβάσεις. Το συνολικό βάθος είναι στα 50 μέτρα περίπου, με τον περισσότερο διάκοσμο που αποτελείται από εντυπωσιακά κοράλια να βρίσκεται στο  τελευταίο κομμάτι. Στο σπήλαιο πραγματοποιήσανε κατάβαση μέλη του Πρωτέα και του ΣΧΟ Καβάλας το 2017. Στόχος η χαρτογράφηση του σπηλαίου.

 

Στα Κύργια υπάρχει και το βάραθρο του Περιστεριώνα με βάθος 39 μέτρα. Ο σύλλογος το έχει καταγράψει και χαρτογραφήσει το 2013.

 

Ο σύλλογος εξερεύνησε το 2017 το οριζόντιο σπήλαιο “Γκιούρ Ντερέ” στους πρόποδες του Μενοίκιου όρους, πάνω από τη Μικρόπολη. Αρκετά ενδιαφέρον σπήλαιο, που στα μισά μετατρέπεται σε ένα υπόγειο φαράγγι. Όμορφος διάκοσμος με ποικιλία σπηλαιοθεμάτων αλλά και πολλά σπασμένα..

 

Στα Πηγάδια Δράμας υπάρχει το ομώνυμο σπήλαιο-ορυχείο Πηγάδια. Η είσοδος γίνεται κάτω από το δρόμο και αν και έχει χαρτογραφηθεί τα μέλη συνάντησαν δυσκολίες στην αναπνοή. Πιθανό λόγω της κλειστής εισόδου δεν γίνεται καλός αερισμός εντος του σπηλαίου.

 

Στην Αγορά υπάρχει η Διάκλαση του Δρόμου. Είναι μικρό σπήλαιο μήκους 40 μέτρων. Παρουσιάζει μία στενή κατηφορική διάκλαση χωρίς ιδιαίτερο διάκοσμο.

Τέλος στο χωριό της Καλλιθέας υπάρχει η Γκουλιβίτσα. Πρόκειται για βραχοσκεπή όπου δίπλα της περνάει δρόμος. Έχει μεγάλο άνοιγμα και αρκετή βλάστηση στην αρχή. Κατηφορίζει απότομα και οδηγεί σε ένα θάλαμο με λιγότερο φως, όπου και σταματάει.

Στους μελλοντικούς στόχους του συλλόγου είναι αποστολές στο Φαλακρό και τον Όρβηλο, η εξερεύνηση περιοχών στο Νευροκόπι και στο Βώλακα-Γρανίτη, τα σπήλαια του Αγίου Μάρκου και Δράκου, οι ολοκληρώσεις των χαρτογραφήσεων.